ผู้เล่นโป๊กเกอร์จำนวนมากชอบจดสถิติว่า วันนี้ชนะหรือแพ้ และบางคนให้ความสำคัญกับ “Winning Streak” หรือสถิติชนะต่อเนื่อง มากจนไม่อยากให้คำว่า “แพ้” ปรากฏอยู่ในผลลัพธ์ของตัวเอง
ฟังดูเหมือนเป็นเรื่องดี เพราะใครก็คงอยากจบ Session ด้วยกำไร แต่ Jason Su โค้ชด้าน Mental Performance และผู้เขียนหนังสือ The Joy of Poker มองว่า การยึดติดกับการรักษาสถิติชนะ อาจทำให้ผู้เล่นเสียเงินมากกว่าเดิม โดยไม่รู้ตัว
ปัญหาไม่ได้อยู่ที่การอยากชนะ แต่อยู่ที่การยอมเปลี่ยนวิธีเล่น เพื่อให้ผลลัพธ์ของ Session ดู “สวย” มากกว่าการตัดสินใจ ตามสถานการณ์จริงบนโต๊ะ
เพื่อเก็บกำไร
เพื่อเอาคืน
มากกว่าเดิม
ชนะแล้วรีบกลับ แพ้แล้วไม่ยอมลุก
Jason Su เล่าถึงโปรโป๊กเกอร์หญิงคนหนึ่ง ที่สามารถจบ Session ด้วยกำไร ได้บ่อยมาก จนดูเหมือนว่าเธอชนะเกือบทุกครั้งที่ลงเล่น
แต่เบื้องหลังสถิติที่ดูดี กลับมีพฤติกรรมที่ตรงกันข้าม กับสิ่งที่ควรทำในหลายสถานการณ์
ถ้าเธอกำลังขาดทุน เธอจะเล่นต่อไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะเอาเงินกลับมาได้ หรือจนไม่มีเงินให้เล่นต่อ และบางครั้งเล่นยาว จนร่างกายแทบไม่ไหว
แต่ถ้า Session นั้นกำลังมีกำไร เธอกลับรีบลุกออกจากโต๊ะ เพื่อรักษาสถิติว่า วันนั้นยังคงเป็น “วันที่ชนะ”
Some players have never learned to accept the emotional experience that comes with losing.
“ผู้เล่นบางคนไม่เคยเรียนรู้ ที่จะยอมรับความรู้สึก ที่เกิดขึ้นเมื่อเป็นฝ่ายแพ้”
อธิบายถึงหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้ผู้เล่น พยายามหลีกเลี่ยงการจบ Session ด้วยผลขาดทุน
ปัญหาคือ โต๊ะที่ควรเล่นต่อกลับลุก แต่โต๊ะที่ควรเลิกกลับฝืน
ในโป๊กเกอร์ Cash Game การตัดสินใจว่าจะเล่นต่อหรือหยุด ไม่ควรขึ้นอยู่เพียงว่า ตอนนี้กำไรหรือขาดทุน
สิ่งที่สำคัญกว่าคือ เกมตรงหน้าดีหรือไม่ คู่แข่งเป็นยังไง สภาพร่างกายและสมาธิยังพร้อมหรือไม่ และเรายังมีความได้เปรียบอยู่หรือเปล่า
หากโต๊ะกำลังดีมาก มีผู้เล่นที่เรามีความได้เปรียบ และตัวเองยังเล่นได้เต็มประสิทธิภาพ การรีบลุกเพียงเพราะ “วันนี้กำไรแล้ว” อาจเท่ากับทิ้งโอกาสทำเงิน
ในทางกลับกัน ถ้าเกมไม่ดี ตัวเองเริ่มเหนื่อย หรือกำลังเล่นแย่ลง การฝืนเล่นต่อเพียงเพราะ “ยังขาดทุนอยู่” ก็อาจทำให้เสียมากขึ้น
หากคุณกำไรอยู่ 20,000 บาท และโต๊ะกำลังดีมาก การลุกเพียงเพราะอยากบันทึกว่า “วันนี้ชนะ” อาจไม่ใช่การตัดสินใจที่ดีที่สุด เช่นเดียวกับการขาดทุน 20,000 บาท แล้วฝืนเล่นต่อทั้งที่เหนื่อย เพียงเพื่อให้ตัวเลขกลับมาเป็นศูนย์
สถิติชนะเยอะ ไม่ได้แปลว่าทำเงินได้มากที่สุด
ผู้เล่นคนหนึ่งอาจจบด้วยกำไร 18 Session ติดต่อกัน และรู้สึกว่าผลงานของตัวเองยอดเยี่ยม
แต่ถ้าสาเหตุที่ชนะต่อเนื่อง มาจากการรีบออกทุกครั้งที่กำไร ขณะที่ยอมเล่นยาวหลายสิบชั่วโมง เพื่อหลีกเลี่ยงการบันทึก Session ที่ขาดทุน ตัวเลข Winning Streak อาจไม่ได้สะท้อนคุณภาพการเล่นจริง
Jason Su ยกตัวอย่างว่า ผู้เล่นที่เขารู้จัก เคยเล่นยาวเกิน 70 ชั่วโมง หลายครั้ง เพียงเพราะไม่อยากจบ Session ในฝั่งขาดทุน
ผลคือ แม้อัตรา Session ที่จบด้วยกำไร จะสูงมาก แต่รายได้รวมอาจต่ำกว่า การเล่นตามคุณภาพของเกมจริง
ทำไมคนถึงยอมทำแบบนี้?
เหตุผลสำคัญ ไม่ได้อยู่ที่ Strategy แต่อยู่ที่การรับมือกับ ความรู้สึกของการแพ้
การจบ Session ด้วยผลขาดทุน อาจทำให้รู้สึกผิดหวัง หงุดหงิด หรือรู้สึกเหมือนตัวเองล้มเหลว
เมื่อผู้เล่นไม่สามารถยอมรับ ความรู้สึกเหล่านี้ได้ เป้าหมายของการเล่น จึงค่อย ๆ เปลี่ยนจาก “ตัดสินใจให้ดีที่สุด” เป็น “ทำอะไรก็ได้เพื่อไม่ให้วันนี้เป็นวันที่แพ้”
และเมื่อเป้าหมายเปลี่ยน การตัดสินใจบนโต๊ะ ก็สามารถเปลี่ยนตามไปด้วย
You make way less money overall.
“ท้ายที่สุดคุณอาจทำเงินได้น้อยลงมาก เมื่อมองจากผลลัพธ์โดยรวม”
กล่าวถึงผลของการพยายามรักษา Winning Streak มากกว่าคุณภาพของการตัดสินใจ
การไล่เอาทุนคืน อาจทำให้เวลาส่วนใหญ่หมดไปกับ Session ที่แย่
ปัญหาอีกอย่างคือ เมื่อผู้เล่นไม่ยอมจบ Session ขณะที่กำลังขาดทุน เวลาส่วนใหญ่ของการเล่น อาจถูกใช้ไปกับช่วงที่ตัวเอง กำลังพยายามเอาเงินคืน
Session ที่ควรจบเร็ว กลับยาวออกไปหลายชั่วโมง ขณะที่ Session ที่กำลังได้เปรียบ และมีโอกาสทำเงินเพิ่ม กลับถูกตัดให้สั้นลง
จึงเกิดสถานการณ์ที่ย้อนแย้งว่า ผู้เล่นใช้เวลาเล่นมากที่สุด ตอนที่ตัวเองกำลังเสีย แต่ใช้เวลาน้อยลง ตอนที่สถานการณ์กำลังเข้าทาง
เป้าหมายควรเป็น “ตัดสินใจให้ถูก” ไม่ใช่ “ต้องชนะวันนี้”
การจบ Session ด้วยผลขาดทุน ไม่ได้แปลว่าผู้เล่นตัดสินใจผิดเสมอไป
เช่นเดียวกัน การจบ Session ด้วยกำไร ก็ไม่ได้หมายความว่า ทุกการตัดสินใจในวันนั้นถูกต้อง
โป๊กเกอร์มี Variance และผลลัพธ์ระยะสั้น สามารถแตกต่างจากคุณภาพของการเล่นได้มาก
หากผู้เล่นให้ความสำคัญ กับการรักษา Winning Streak มากเกินไป เส้นแบ่งระหว่าง “การเล่นให้ดีที่สุด” กับ “การพยายามทำให้ผลลัพธ์วันนี้ดูดี” อาจเริ่มหายไป
ยอมรับการแพ้ ไม่ได้หมายถึงยอมแพ้
ใจความสำคัญของแนวคิดนี้ ไม่ได้บอกให้ผู้เล่น ยอมรับการขาดทุนแบบไม่สนใจอะไร
แต่คือการยอมรับว่า บาง Session สามารถจบด้วยผลขาดทุนได้ โดยที่ไม่จำเป็นต้องรีบแก้ตัวเลข ให้กลับมาเป็นบวกในวันเดียวกัน
เมื่อผู้เล่นสามารถยอมรับ ความรู้สึกจากการแพ้ได้ การตัดสินใจว่าจะเล่นต่อหรือหยุด ก็สามารถกลับมาอิงกับ สภาพของเกม ความได้เปรียบ สมาธิ และคุณภาพการเล่นจริง
ผลที่ Jason Su มองว่าจะตามมา คือผู้เล่นสามารถ เลิกเล่นได้เร็วขึ้น เมื่อสถานการณ์ไม่ดี และอยู่ต่อได้นานขึ้น เมื่อเกมกำลังได้เปรียบ
แทนที่จะถามว่า “วันนี้เรากำไรหรือยัง?” ลองเปลี่ยนเป็น “เกมตรงหน้ายังดีไหม?” “เรายังเล่นได้เต็มที่หรือเปล่า?” และ “ถ้าไม่รู้ผลกำไรขาดทุนของวันนี้ เรายังอยากนั่งเล่นโต๊ะนี้ต่อไหม?”
Winning Streak ที่สวย อาจไม่สำคัญเท่าการตัดสินใจที่ดี
การมีสถิติชนะต่อเนื่อง ย่อมสร้างความมั่นใจ และเป็นเรื่องที่ผู้เล่นรู้สึกดีได้
แต่เมื่อการรักษาสถิติ เริ่มมีอิทธิพลต่อเวลาที่ลุกจากโต๊ะ หรือทำให้ผู้เล่นฝืนเล่น ในสถานการณ์ที่ไม่ควรเล่นต่อ Winning Streak นั้น ก็อาจเริ่มมีต้นทุน
ในระยะยาว เป้าหมายของผู้เล่น จึงไม่จำเป็นต้องเป็น การมีจำนวน Session ที่ชนะมากที่สุด
แต่อาจเป็นการตัดสินใจให้ดี ในสถานการณ์ที่อยู่ตรงหน้า และยอมรับให้ได้ว่า บางวันการตัดสินใจที่ถูกต้อง ก็สามารถจบลงด้วยผลขาดทุนได้เช่นกัน